پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: امید صدیقی، مدیرکل آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، درباره آخرین وضعیت آلودگی نفتی سواحل قشم اظهار کرد: طی چند روز اخیر آلودگی نفتی که منشأ آن دریاست، به سمت سواحل ایران آمده و عمدتاً سواحل جنوبی قشم را درگیر کرده است. بخشی از این آلودگی نیز به شمال شرق جزیره هنگام رسیده است. وی افزود: عمده مناطق آلودهشده در جنوب قشم شامل سواحل شیبدراز، روستای سوزا و منطقه نقاشه است و در شمال شرق جزیره هنگام نیز آلودگی مشاهده شده است.
پاکسازی سواحل قشم ادامه دارد
صدیقی با بیان اینکه طی چهار تا پنج روز اخیر اقدامات گستردهای برای پاکسازی این مناطق انجام شده است، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست، جوامع محلی و منطقه آزاد قشم در عملیات پاکسازی مشارکت داشتهاند و مناطق آلوده نیز توسط سازمان محیط زیست مورد بررسی قرار گرفته است. مدیرکل آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست درباره نحوه مقابله با آلودگی نفتی در دریا توضیح داد: طبق ماده ۱۱ «قانون حفاظت از دریاها و رودخانههای قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی»، سازمان بنادر و دریانوردی مسئول اصلی مقابله با آلودگیهای نفتی در دریاست. به گفته او، لکههای نفتی موجود در آبهای ساحلی با استفاده از تجهیزات و مواد جذبکننده مورد مقابله قرار گرفتهاند تا ضمن کاهش تراکم نفت، از ورود حجم بیشتری از آلودگی به سواحل جلوگیری شود.
وی ادامه داد: نفتی که به ساحل رسیده و خشک شده نیز با استفاده از ماشینآلات و تجهیزات از لایه سطحی ساحل جمعآوری شده و پس از آن، عملیات پاکسازی بهصورت دستی توسط نیروهای جوامع محلی و محیط زیست انجام شده است. صدیقی افزود: پدهای جاذب نفت و سایر مواد جمعآوریشده نیز به سایت مدیریت پسماند در قشم منتقل میشوند تا بهصورت اصولی دفع شوند.
شناور «دریاپاک» در راه قشم
مدیرکل آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اعزام یک شناور مقابله با آلودگی نفتی به منطقه گفت: از حدود دو روز پیش یک شناور مقابله با آلودگی نفتی از سوی سازمان بنادر به آبهای جنوب قشم اعزام شده و عملیات مقابله با لکههای نفتی را انجام میدهد. وی ادامه داد: یک کشتی تخصصی به نام «دریاپاک» نیز از بوشهر به سمت بندرعباس و قشم حرکت کرده و احتمالا فردا به منطقه میرسد. صدیقی درباره توان عملیاتی این شناور توضیح داد: «دریاپاک» عملکرد بسیار خوبی دارد و با استفاده از بازوهای بزرگ خود میتواند نفت را جمعآوری و به مخازن منتقل کند. با رسیدن این شناور، سرعت عملیات پاکسازی افزایش خواهد یافت.
۳.۲ هکتار از سواحل آلوده شده است
صدیقی درباره میزان آلودگی گفت: حجم دقیق نفت واردشده به منطقه هنوز مشخص نیست، اما بر اساس آخرین آمار ارائهشده از سوی همکاران محیط زیست، در مجموع حدود ۳.۲ هکتار از سواحل منطقه آلوده شده است. به گفته او، حدود ۹۵۰ متر از این آلودگی مربوط به سواحل سوزا، حدود ۷۰۰ متر مربوط به منطقه نقاشه و حدود همین میزان مربوط به سواحل شیبدراز است. وی با اشاره به عمق نفوذ نفت در برخی مناطق اظهار کرد: نفت در بعضی نقاط تا عمق ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتری بستر نفوذ کرده و برای پاکسازی کامل این مناطق به عملیات تکمیلی نیاز است. با این حال، به گفته صدیقی، یکی از مهمترین مشکلات عملیات پاکسازی، ورود مجدد آلودگی از سمت دریاست؛ بهطوری که برخی مناطقی که پاکسازی شدهاند، بار دیگر آلوده میشوند.
منشأ آلودگی نفتی قشم کجاست؟
مدیرکل آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست درباره منشأ آلودگی نیز گفت: منشأ این آلودگی از تأسیسات ما نیست و بررسیهای همکاران نشان میدهد که آلودگی از سمت دریا وارد منطقه شده است. وی افزود: یکی از احتمالات این است که منشأ آلودگی به یکی از حوادث دریایی مرتبط باشد، اما هنوز نمیتوان با قطعیت درباره منشأ آن اظهارنظر کرد. صدیقی ادامه داد: آلودگی از سمت دریا و احتمالا از محدوده تنگه هرمز به سمت سواحل حرکت کرده و گزارشهایی نیز درباره رسیدن آلودگی به سواحل عمان مطرح شده است.
نفت قشم از تأسیسات نفتی نیامده است؟
حمید بورد، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، نیز ادعاهای مطرحشده در فضای مجازی درباره ارتباط لکههای نفتی با تأسیسات نفتی قشم را رد کرد. وی گفت: تأسیسات نفتی شرکت ملی نفت در قشم بسیار محدود است و این تأسیسات نیز به علت انجام تعمیرات، در مقطع کنونی تعطیل است. در قشم تأسیسات گستردهای برای تولید نفت وجود ندارد که بتوان آن را منشأ چنین آلودگیهایی دانست؛ از اینرو نسبت دادن لکههای نفتی به تأسیسات نفتی این منطقه را بهطور جدی تکذیب میکنم. بورد با اشاره به شرایط تردد شناورها در منطقه اظهار کرد: چنانچه آلودگی نفتی وجود داشته باشد، باید منشأ آن در مسیر عبور نفتکشها و شناورهای دریایی بررسی شود و این موضوع ارتباطی با تأسیسات تحت مدیریت شرکت ملی نفت ایران ندارد.
وی افزود: عملیات تولید، انتقال و بارگیری نفت در تأسیسات تحت مدیریت شرکت ملی نفت ایران بهصورت کامل، دقیق و مستمر کنترل میشود و هیچگونه آلودگی ناشی از این فرآیندها گزارش نشده است. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران همچنین ادعاهای مطرحشده در برخی رسانهها مبنی بر رهاسازی نفت در دریا را فاقد مبنای کارشناسی دانست و گفت: فعالان و کارشناسان صنعت نفت بهخوبی میدانند که چنین ادعایی با اصول فنی و سازوکارهای عملیاتی صنعت نفت همخوانی ندارد.
محیط زیست: آلودگی نفتی از پیامدهای تجاوزات نظامی است
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، نیز با اشاره به آلودگی نفتی در سواحل جنوبی قشم و جزیره هنگام در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: آلودگی نفتی در سواحل جنوبی قشم و جزیره هنگام، بخشی از پیامدهای آشکار تجاوزات نظامی است که بر زیستبوم ساحلی و دریایی کشور تحمیل شده است.
نگرانی از آسیب به لاکپشتهای قشم
یکی از مهمترین نگرانیها در این حادثه، احتمال آسیب دیدن زیستگاههای حساس لاکپشتهاست. صدیقی درباره تأثیر آلودگی نفتی بر زیستگاههای حساس قشم و هنگام گفت: سواحل تخمگذاری لاکپشتها بهصورت شبانهروزی توسط همکاران محیط زیست پایش میشود. وی افزود: تعدادی لاکپشت نیز در منطقه مشاهده شدهاند و همکاران محیط زیست در حال بررسی وضعیت آنها هستند. در صورت آلوده شدن لاکپشتها، اقدامات لازم برای خارج کردن آنها از منطقه آلوده، شستوشو و انتقال به آبهای سالم انجام خواهد شد. مدیرکل آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: پاکسازی سواحل شیبدراز در اولویت قرار دارد، چراکه فصل تخمگذاری لاکپشتها از بهمن و اسفند آغاز میشود و لازم است عملیات پاکسازی تا پیش از آن انجام شود تا آلودگی برای این زیستگاه حساس مشکل ایجاد نکند.
آلودگی به جنگلهای حرا هم رسیده است
منطقه نقاشه نیز به دلیل وجود پوشش حرا از اهمیت زیستمحیطی برخوردار است. صدیقی درباره احتمال آسیب به این بخش گفت: مقدار کمی درخت حرا در آنجا وجود دارد که جزو مناطق حفاظتشده ما نیست، اما عملیات پاکسازی آنها در حال انجام است و همکاران محیط زیست بهطور فعال این موضوع را پیگیری میکنند. به گفته صدیقی، عملیات مقابله و پاکسازی آلودگی نفتی همچنان ادامه دارد، اما ورود مجدد آلودگی از سمت دریا موجب شده است برخی مناطق پاکسازیشده دوباره آلوده شوند. با این حال، مسئولان محیط زیست امیدوارند با رسیدن شناور تخصصی «دریاپاک» و افزایش توان جمعآوری لکههای نفتی در آب، روند پاکسازی سواحل جنوبی قشم و جزیره هنگام سرعت بگیرد؛ موضوعی که با توجه به نزدیکی این مناطق به زیستگاههای حساس لاکپشتها و پوششهای حرا، اهمیت دوچندانی دارد.
