به گزارش شبکه خبری مدیران نابغه، محمد فرزادی، مدیر مجموعه بنادژ، در گفت‌وگویی تخصصی درباره چالش‌های صنعت ساختمان در ایران، ضرورت ارتقای کیفیت ساخت‌وساز، جایگاه مهندسان و خدمات مشاوره، تجربه کشورهای پیشرفته در مدیریت پروژه‌های ساختمانی و نقش رسانه‌ها در توسعه فرهنگ حرفه‌ای این صنعت سخن گفت.
وی با تکیه بر تجربه چندین‌ساله خود در زمینه طراحی، مدیریت پروژه و فعالیت‌های اجرایی ساختمان، بر این باور است که آینده صنعت ساختمان به میزان توجه به تخصص، کیفیت خدمات مهندسی و اصلاح رویکردهای مدیریتی وابسته است. از نگاه او، ساختمان صرفاً یک پروژه عمرانی یا سرمایه‌گذاری اقتصادی نیست؛ بلکه بستری اساسی برای زندگی مردم و یکی از مهم‌ترین دارایی‌هایی است که خانواده‌ها در طول زندگی خود تهیه می‌کنند.
تخصص مهندسی؛ نقطه آغاز تحول در صنعت ساختمان
محمد فرزادی با اشاره به وضعیت کنونی صنعت ساختمان، یکی از مسائل مهم این حوزه را ضرورت تقویت نگاه تخصصی در فرایند ساخت‌وساز دانست.
به گفته وی، برخورداری از سرمایه به‌تنهایی برای ورود به عرصه ساختمان‌سازی کافی نیست. ساخت یک ساختمان ایمن، باکیفیت و متناسب با نیازهای بهره‌برداران، مستلزم بهره‌گیری از دانش فنی، طراحی اصولی، مدیریت حرفه‌ای و نظارت مؤثر است.
وی توضیح داد که برخی سرمایه‌گذاران با هدف ورود به بازار ساختمان، بخش مهمی از تصمیم‌گیری‌های پروژه را بر عهده می‌گیرند؛ درحالی‌که ممکن است از دانش و تجربه کافی در زمینه‌های تخصصی برخوردار نباشند. در چنین شرایطی، اگر از مشاوره مهندسی و خدمات طراحی به‌درستی استفاده نشود، کیفیت تصمیم‌گیری‌ها و نتیجه نهایی پروژه می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.
فرزادی با اشاره به تجربه خود در حوزه‌های مختلف صنعت ساختمان، از طراحی و مدیریت پروژه گرفته تا فعالیت‌های اجرایی، تأکید کرد که شناخت چالش‌های این صنعت مستلزم آشنایی با مراحل مختلف شکل‌گیری و اجرای یک پروژه است.
وی معتقد است تقویت فرهنگ استفاده از خدمات تخصصی مهندسی، می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت ساخت‌وساز و افزایش اطمینان سرمایه‌گذاران و خریداران باشد.
ساختمان؛ مهم‌ترین سرمایه زندگی بسیاری از خانواده‌ها
مدیر مجموعه بنادژ با تأکید بر اهمیت اجتماعی و اقتصادی ساختمان، خاطرنشان کرد که خرید مسکن برای بسیاری از خانواده‌ها یکی از بزرگترین تصمیم‌های مالی زندگی محسوب می‌شود.
ازاین‌رو، کیفیت طراحی، انتخاب روش‌های مناسب ساخت، رعایت ضوابط فنی و نظارت دقیق بر اجرای پروژه نباید در حاشیه تصمیم‌های اقتصادی قرار گیرد.
به اعتقاد فرزادی، زمانی که ساختمان به‌عنوان محصولی صرفاً تجاری دیده شود و نقش تخصص مهندسی در آن کم‌رنگ بماند، ممکن است میان اهداف کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاری و ضرورت‌های بلندمدت کیفیت و ایمنی فاصله ایجاد شود.
وی تأکید کرد که ساخت‌وساز حرفه‌ای باید بر پایه همکاری میان سرمایه‌گذار، مهندسان مشاور، طراحان، مجریان و ناظران شکل بگیرد. چنین رویکردی می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر، مدیریت بهتر منابع و افزایش کیفیت محصول نهایی منجر شود.
جایگاه طراحی و مشاوره در استانداردهای جهانی ساختمان
فرزادی در بخش دیگری از گفت‌وگو، با اشاره به تجربه و مطالعات خود درباره شیوه‌های ساخت‌وساز در کشورهای اروپایی، بر اهمیت زمان و هزینه اختصاص‌یافته به طراحی و خدمات مشاوره تأکید کرد.
وی با مقایسه رویکردهای رایج در ایران و برخی کشورهای پیشرفته، اظهار داشت که در الگوهای حرفه‌ای ساخت‌وساز، مرحله طراحی و برنامه‌ریزی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و بخش مهمی از زمان و منابع پروژه پیش از آغاز عملیات اجرایی به این مرحله اختصاص می‌یابد.
او برای بیان تفاوت این رویکردها، به این نکته اشاره کرد که در برخی الگوهای حرفه‌ای، زمان قابل‌توجهی صرف طراحی می‌شود تا اجرای پروژه با سرعت و دقت بیشتری پیش برود؛ درحالی‌که از نگاه وی، در ایران گاهی طراحی با شتاب انجام می‌شود و اجرای پروژه با تأخیرهای طولانی همراه است
فرزادی این تفاوت را صرفاً موضوعی فنی ندانست و معتقد بود عوامل فرهنگی، ساختارهای قانونی، شیوه قیمت‌گذاری خدمات مهندسی و نگرش سرمایه‌گذاران به تخصص، همگی در شکل‌گیری این شرایط نقش دارند.
به گفته وی، توجه بیشتر به مرحله طراحی می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات، کاهش تغییرات حین اجرا و مدیریت بهتر هزینه‌ها و زمان پروژه کمک کند.
ارزش‌گذاری واقعی خدمات مهندسی؛ ضرورتی برای ارتقای کیفیت
یکی از محورهای مهم مطرح‌شده از سوی مدیر مجموعه بنادژ، تناسب میان هزینه خدمات مهندسی و مسئولیت‌هایی است که متخصصان این حوزه بر عهده دارند.
فرزادی با اشاره به تفاوت‌های موجود در ساختار هزینه‌های مهندسی در ایران و برخی کشورهای اروپایی، عنوان کرد که در تجربه مورد اشاره وی، هزینه طراحی و خدمات مشاوره در برخی پروژه‌های خارجی می‌تواند به حدود ۹ تا ۱۰ درصد هزینه اجرای پروژه برسد؛ درحالی‌که به گفته او، این سهم در ایران در بسیاری از موارد کمتر از یک درصد است.
وی این مقایسه را نشانه‌ای از ضرورت بازنگری در جایگاه اقتصادی خدمات مهندسی دانست و توضیح داد که طراحی و مشاوره، بخش‌هایی فرعی یا تشریفاتی از ساخت‌وساز نیستند، بلکه در کیفیت تصمیم‌گیری و نتیجه نهایی پروژه نقش اساسی دارند.
به اعتقاد فرزادی، هنگامی که برای طراحی تخصصی، بررسی‌های فنی و خدمات مشاوره سهم متناسبی از بودجه پروژه در نظر گرفته شود، امکان استفاده از زمان، دانش و منابع کافی برای انجام دقیق‌تر این فعالیت‌ها فراهم خواهد شد.
وی همچنین بر اهمیت تناسب میان مسئولیت حرفه‌ای مهندسان و دستمزد دریافتی آنان تأکید کرد و معتقد است تقویت جایگاه اقتصادی خدمات مهندسی می‌تواند به افزایش انگیزه متخصصان و بهبود کیفیت خدمات ارائه‌شده کمک کند.
نظام مهندسی و ضرورت تقویت نقش تخصصی مهندسان
فرزادی در ادامه، به جایگاه سازمان نظام مهندسی ساختمان در ارتقای کیفیت ساخت‌وساز پرداخت و معتقد بود این نهاد می‌تواند نقش مؤثرتری در تقویت استانداردهای حرفه‌ای، حمایت از جایگاه تخصصی مهندسان و ارتقای کیفیت خدمات مهندسی ایفا کند.
به گفته وی، اگرچه مقررات و سازوکارهای نظارتی برای سامان‌دهی صنعت ساختمان اهمیت دارند، اثربخشی آن‌ها به نحوه اجرا، کیفیت نظارت و تناسب میان مسئولیت‌های حرفه‌ای و امکانات موجود بستگی دارد.
او تأکید کرد که نظارت ساختمانی مسئولیتی تخصصی است و انجام مؤثر آن به دانش فنی، تجربه کافی، زمان مناسب و برخورداری از شرایط حرفه‌ای متناسب نیاز دارد.
از نگاه مدیر مجموعه بنادژ، تقویت جایگاه مهندسان نباید صرفاً به تدوین مقررات محدود شود؛ بلکه لازم است ارزش واقعی دانش و تجربه آنان در فرایند ساخت‌وساز به رسمیت شناخته شود.
وی بر ضرورت توجه به کیفیت خدمات مهندسی، توسعه آموزش‌های تخصصی و ایجاد زمینه مناسب برای حضور مؤثر متخصصان در تصمیم‌گیری‌های پروژه تأکید کرد.
ارتباط کیفیت نظارت با ایمنی و دوام ساختمان‌ها
یکی دیگر از محورهای مهم این گفت‌وگو، ارتباط میان کیفیت طراحی و نظارت با ایمنی ساختمان‌ها بود.
فرزادی با اشاره به پیامدهای احتمالی ضعف در فرایندهای مهندسی، بر اهمیت پیشگیری از مشکلات فنی در مراحل اولیه پروژه تأکید کرد. از نگاه وی، کیفیت ساختمان باید از زمان شکل‌گیری ایده و طراحی اولیه مورد توجه قرار گیرد و تا پایان اجرا ادامه داشته باشد.
وی با اشاره به تجربه زلزله‌های مخرب، از جمله زلزله سرپل‌ذهاب، یادآور شد که توجه به اصول فنی، کیفیت اجرا و نظارت حرفه‌ای از موضوعات مهم در کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌هاست.
به اعتقاد او، ایمنی ساختمان حاصل عملکرد یک بخش یا یک فرد به‌تنهایی نیست؛ بلکه به هماهنگی میان طراحی، انتخاب مصالح، اجرای صحیح، نظارت مستمر و رعایت ضوابط فنی وابسته است.
فرزادی تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در خدمات مهندسی و نظارت باکیفیت باید به‌عنوان بخشی از هزینه ضروری ساخت‌وساز در نظر گرفته شود؛ زیرا پیامدهای ضعف در این حوزه می‌تواند فراتر از یک پروژه و متوجه جان، سرمایه و آسایش ساکنان شود.
الگوبرداری از کشورهای پیشرفته؛ از تجربه جهانی تا بومی‌سازی راهکارها
مدیر مجموعه بنادژ در پاسخ به پرسشی درباره الگوهای موفق بین‌المللی در صنعت ساختمان، تجربه برخی کشورهای اروپایی را از جنبه توجه به طراحی، برنامه‌ریزی و استفاده از خدمات تخصصی قابل‌توجه دانست.
وی توضیح داد که بهره‌گیری از تجربه کشورهای پیشرفته، به معنای تقلید کامل از ساختارهای موجود نیست؛ بلکه باید سازوکارهایی را شناسایی کرد که می‌توانند با شرایط اقتصادی، فرهنگی و حرفه‌ای ایران سازگار شوند.
از دیدگاه فرزادی، یکی از موضوعات قابل بررسی، نحوه تعیین دستمزد خدمات طراحی و مشاوره، میزان توجه به تخصص مهندسان و جایگاه آموزش‌های حرفه‌ای در نظام ساخت‌وساز است.
وی همچنین به اهمیت وجود شرایط و معیارهای مشخص برای ورود به فعالیت‌های تخصصی اشاره کرد و معتقد بود در حرفه‌هایی که با ایمنی و منافع عمومی ارتباط مستقیم دارند، باید صلاحیت حرفه‌ای و دانش تخصصی افراد مورد توجه جدی قرار گیرد.
به گفته او، بررسی تجربه‌های جهانی و تحلیل دقیق تفاوت‌های موجود می‌تواند به سیاست‌گذاران و نهادهای تخصصی کمک کند تا راهکارهایی متناسب با نیازهای داخلی طراحی کنند.
فرزادی بر این باور است که تحول پایدار در صنعت ساختمان، نیازمند مجموعه‌ای از اصلاحات هماهنگ در زمینه فرهنگ حرفه‌ای، قوانین، آموزش، خدمات مهندسی و سازوکارهای نظارتی است.
نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی و ارتقای دانش صنعت ساختمان
فرزادی در بخش پایانی گفت‌وگو، نقش رسانه‌ها را در بهبود فضای حرفه‌ای صنعت ساختمان مهم ارزیابی کرد و گفت رسانه‌ها می‌توانند فراتر از اطلاع‌رسانی روزمره، به بستری برای آموزش عمومی، معرفی تجربه‌های موفق و شکل‌گیری گفت‌وگوهای تخصصی تبدیل شوند.
وی یکی از اقدامات مؤثر رسانه‌ها را تهیه گزارش‌های پژوهش‌محور درباره الگوهای ساخت‌وساز در کشورهای پیشرفته دانست؛ گزارش‌هایی که بتوانند تفاوت‌های موجود در زمینه طراحی، مشاوره، نظارت و هزینه‌های مهندسی را به زبان روشن برای جامعه و تصمیم‌گیران توضیح دهند.
به اعتقاد او، استمرار چنین گفت‌وگوهایی می‌تواند به افزایش آگاهی جامعه درباره ارزش خدمات مهندسی کمک کند و زمینه را برای شکل‌گیری مطالبه‌ای عمومی در جهت ارتقای کیفیت ساخت‌وساز فراهم سازد.
فرزادی همچنین بر اهمیت معرفی پروژه‌های شاخص داخلی تأکید کرد و معتقد بود رسانه‌ها می‌توانند با بررسی پروژه‌هایی که در زمینه طراحی، مدیریت، فناوری یا اجرای تخصصی عملکرد قابل‌توجهی دارند، تجربه‌های ارزشمند را در اختیار سایر فعالان این حوزه قرار دهند.
وی افزود که معرفی دستاوردهای حرفه‌ای و انتشار تجربه‌های موفق، علاوه بر ایجاد انگیزه در مهندسان و شرکت‌های ساختمانی، می‌تواند به گسترش روش‌های نوآورانه و افزایش توجه به کیفیت در صنعت ساختمان کمک کند.
از نگاه مدیر مجموعه بنادژ، رسانه‌ها در دنیای امروز ظرفیت مهمی برای جهت‌دهی به گفت‌وگوهای اجتماعی و حرفه‌ای دارند و استفاده هدفمند از این ظرفیت می‌تواند به تبدیل مفاهیم تخصصی، مانند ارزش طراحی و ضرورت نظارت باکیفیت، به بخشی از فرهنگ عمومی کمک کند.
بنادژ؛ نگاه حرفه‌ای به آینده صنعت ساختمان
دیدگاه‌های مطرح‌شده از سوی محمد فرزادی، مدیر مجموعه بنادژ، بر یک اصل محوری تأکید دارد: توسعه صنعت ساختمان از تخصص‌گرایی، طراحی اصولی و ارزش‌گذاری واقعی خدمات مهندسی آغاز می‌شود.
تجربه او در زمینه طراحی، مدیریت پروژه و فعالیت‌های اجرایی، بر اهمیت نگاه یکپارچه به مراحل مختلف ساخت‌وساز تأکید می‌کند؛ نگاهی که در آن، کیفیت طراحی، نظارت تخصصی، مدیریت منابع و رعایت استانداردهای فنی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
در چنین رویکردی، سرمایه‌گذاری در ساختمان زمانی می‌تواند به نتیجه‌ای پایدار و ارزشمند منجر شود که با دانش مهندسی و مدیریت حرفه‌ای همراه باشد. توجه به تجربه‌های موفق جهانی، تقویت نقش نهادهای تخصصی و توسعه فرهنگ عمومی درباره اهمیت کیفیت نیز می‌تواند مسیر ارتقای صنعت ساختمان را هموارتر کند.
جمع‌بندی؛ آینده روشن‌تر ساخت‌وساز با محوریت دانش مهندسی
محمد فرزادی در این گفت‌وگو، ارتقای جایگاه مهندسان، تقویت خدمات طراحی و مشاوره، بهبود کیفیت نظارت و بهره‌گیری از تجربه‌های موفق بین‌المللی را از محورهای مهم تحول در صنعت ساختمان مطرح کرد.
بر اساس دیدگاه‌های وی، حرکت به سوی ساخت‌وساز حرفه‌ای نیازمند آن است که دانش و تجربه مهندسان در تمام مراحل پروژه مورد توجه قرار گیرد و خدمات تخصصی به‌عنوان سرمایه‌گذاری ضروری برای افزایش کیفیت، ایمنی و دوام ساختمان شناخته شوند.
همچنین رسانه‌ها می‌توانند با تولید محتوای پژوهشی، معرفی پروژه‌های شاخص و تداوم گفت‌وگو با متخصصان، نقش مؤثری در ارتقای آگاهی جامعه و گسترش فرهنگ کیفیت‌محور در این صنعت ایفا کنند.
نگاه تخصص‌محور به ساختمان، تقویت همکاری میان سرمایه‌گذاران و مهندسان و توجه به استانداردهای حرفه‌ای، زمینه‌ای ارزشمند برای توسعه پایدار صنعت ساختمان و افزایش اعتماد عمومی به کیفیت پروژه‌های ساختمانی فراهم می‌کند.
